==Άγιος Θωμάς Βοιωτίας==

Added by Agiosthomas

Προέλευση ΟνομασίαςEdit

• Χωρίς να είναι τεκμηριωμένο, λέγεται ότι ο πρώτος κάτοικος της περιοχής ήταν κάποιος Λιάττης μεγαλοτσιφλικάς. Η περιοχή αυτή βρίσκεται λίγο πιο πάνω από τον σημερινό οικισμό και ονομαζόταν :'παλιοκαντούντι' στα αρβανίτικα.
• Μια 2η εκδοχή υποστηρίζει ότι προέρχεται από την έκφραση 'Λιαϊτα νι' (έφαγα έναν) που έλεγαν το 1821 όσοι πολεμούσαν και κατόρθωναν να εξοντώσουν έναν Τούρκο.
• Επί Τουρκοκρατίας όπου αρβανιτάδες, Λιάπηδες κατέλαβαν την περιοχή, το χωριό πήρε νέο όνομα, Λιάτανη

(Λιάπηδες, - Λιάπανη - Λιάτανη)

• Το όνομα Μαυρομάτι, επικαλείται ο γεροντότερος του χωριού το 1968, Γεώργιος Σύρμας, 90 ετών, στην καταγραφή της Φιλολόγου Ευτυχίας Σύρμα. Τούτο ίσως αληθεύει από το γεγονός ότι το χωριό είναι πνιγμένο στις ελιές.

Πηγή: Λαογραφική Συλλογή Πανεπιστημίου Αθηνών

Η Λιάτανη στην ΤουρκοκρατίαEdit

Επί Τουρκοκρατίας, η Λιάτανη πολέμησε κατά του κατακτητού, στο πλευρό του καπετάνιου Αθανασίου Σκουρτανιώτη. Ο Αθανάσιος Σκουρτανιώτης γεννήθηκε στα Σκούρτα(Δερβενοχώρια) το 1793. Τα Δερβενοχώρια είχαν μικρή αυτονομία και διατηρούσαν μικρό σώμα μαχίμων ανδρών με αρχηγό τον Α. Σκουρτανιώτη κατά το διάστημα του ξεσηκωμού των Ραγιάδων. Πολλές φορές νίκησε τους Τούρκους της περιοχής στους οποίους το άκουσμα του ονόματός του προκαλούσε φόβο. Το αληθινό του επώνυμο ήταν Γάτσης αλλά ήταν πασίγνωστος ως Καπετάν Θανάσης. [7]

Στο πλευρό του πολέμησε ο Λιαταναίος Ιωάννης Κιόκες ή Κιόκιος, αξιωματικός του Σκουρτανιώτου τιμώμενος από την πατρίδα με το παράσημο του αγώνος και του σταυρού του Σωτήρος. Ο Κιόκιας συμμετείχε και τον Νοέμβριο του 1826, στις περιφερειακές συγκρούσεις, στη μάχη της Αράχωβας, υπό τον Αρχιστράτηγο Γεώργιο Καραισκάκη. Πέθανε στη Λιάτανη με το βαθμό ανωτέρου αξιωματικού της φάλαγγας. Με το βασιλικό διάταγμα της 20ης Μαίου 1838 του χορηγήθηκε ο βαθμός του Ανθυπολοχαγού ως ανταμοιβή για τον αγώνα του υπέρ της ανεξαρτησίας και για τη προσφορά του κατά τη διάρκεια της πανούκλας στον Πόρο.

Επίσης αξιωματικός του Σκουρτανιώτη ήταν ο Λιαταναίος Ιωάννης Κουμπίτσας, ξακουστός για την φρόνηση και γενναιότητα του. Κατά τη στάση του Τζαμάλα Παπακώστα το 1848, υπηρετούσε υπό τις διαταγές του Γαρδικιώτη. Σκοτώθηκε στο Παλαιόκαστρο Φθιώτιδας σε σύγκρουση ανάμεσα σε κυβερνητικά στρατεύματα και στασιαστές.

Στη Λιάτανη πέθανε άτεκνος και ο Δημήτριος Γάτσης(Σκουρτανιώτης), αδερφός του καπετάνιου, αφού είχε χάσει το ένα του μάτι κατά τον αγώνα.

Λιαταναίοι αγωνιστές του 1821Edit

• Αθανασίου Σπύρος
• Βουγέσης Αναγνώστης
• Γιοσδέκος Θεόδωρος
• Ιωάννου Αντώνιος
• Κατερίνης Θεόδωρος
• Κιόκιας Ιωάννης
• Κοκόσης Μήτρος
• Κοτζάνης Σπύρος
• Κουμπίτσας Ιωάννης
• Λουκάς Δήμος
• Μακρής Δημήτρης
• Μουγέσας(Βουγέσης) Σταμάτης
• Νικολάου Ιωάννης
• Στέφος (Στέφας) Νικόλαος
• Στέρπης Πανούσης
• Χρυσοχόου Ιωάννης

Πηγή: Τσεβάς. Ιστορία Θηβών και Βοιωτίας

• 1821. -Ιούλιος. O πασάς Ομέρ Βρυώνης από την Εύβοια ήρθε στη Λιάτανη με 3000 άντρες για βοήθεια των Τούρκων της Αθήνας,όπου έχουν ξεμείνει από τρόφιμα. Η Λιάτανη απήχε 9 ώρες δρόμο από την Αθήνα. Τον περιμένουν 700 Αθηναίοι όπου προβάλλουν αντίσταση, αλλά οπισθοχωρούν. Στις 20 Ιουλίου κατακτά την Αθήνα.

Πηγή: Blatter fur literarische Unterhaltung.

• 1929. -30 Απριλίου. Σημειώνεται η αλλαγή του τοπωνυμίου από Λιάτανη στο μέχρι σήμερα χρησιμοποιούμενο: Αγιος Θωμάς. ΦΕΚ :164/1929

• 1942. -11 Φεβρουαρίου. Ο Αρης Βελουχιώτης αφήνει στη Λιάτανη τμήμα με επικεφαλή τον Τζαβέλα. Ο ίδιος με τον Ορέστη, τον Πελοπίδα, τον Λέοντα και τον Γαρδικιώτη ανέβαίνουν στο Μοναστήρι της Φυλής (Χασιά). Από εκεί προμηθεύονται ράσα και ντυμένοι σαν παπάδες, με τα όπλα κρυμμένα κάτω από τα ράσα, κατεβαίνουν στην Αθήνα (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

• 1944. -14 Φεβρουαρίου. Σφαγιάζεται από αναρχικούς ο Ιατρός Κωνσταντίνος Δ. Παπαδέδες, 52 ετών.

• 1944. -20 Ιουλίου. Γίνονται συλλήψεις συγχωριανών από τους Γερμανούς και κρατούνται στο φρουραρχείο του Αυλώνα. Συλλαμβάνονται οι: Αικατερίνης Ιωάννης, Βουγέσης Δημήτριος, Γκίκας Αθανάσιος και Χρόνης Αριστείδης.

• 1944. -26 Ιουλίου. Καίγεται το χωριό από τους Γερμανούς.

• 1945. -5 Δεκεμβρίου. Ο οικισμός εμφανίζεται με το όνομα Λιάτανι να υπάγεται στον Δήμο Τανάγρας με τον νόμο ΚΕ' 5/12/1945

• 1963. -11 Μαίου. Τραγική έκρηξη στο εργοστάσιο ΕΛΒΙΕΜΕΚ προκαλεί το θάνατο σε 4 εργάτριες από το χωριό: Καββά Α. Ευαγγελία, 17 ετών, Κοτσολιού Π. Αικατερίνη, 21 ετών, Κοτσολιού Π. Θεοφανή, 16 ετών, Στέρπη Δ. Κωνσταντίνα, 18 ετών.